Nasze rowerowe peregrynacje odbywają się nie tylko w odległych rejonach Polski lub Europy. Nieobce jest nam pojęcie „mała ojczyzna” czyli te najbliższe, dobrze znane miejsca, gdzie mieszkamy i z którymi jesteśmy związani emocjonalnie. Często rowerujemy po sąsiednich powiatach, także i po kaliskim, który z pozycji siodełka rowerowego nie wygląda atrakcyjnie. Brak tu lasów, jezior, pięknych widoków. Tereny są wybitnie rolnicze, po sam horyzont ciągną się pola kapusty, cebuli, buraków…
W krajobrazie wyróżniają się liczne wysokie przyszklarniowe kominy. Ale jest coś, co zdecydowanie podnosi atrakcyjność tego zdawałoby się nudnego, rolniczego rejonu. Jest to 15 wiejskich, zabytkowych drewnianych kościółków tworzących „Szlak Kościołów Drewnianych Ziemi Kaliskiej”. Takie nagromadzenie perełek architektury drewnianej w jednym, niebyt obszernym regionie nie jest standardem ani polskim, ani europejskim. Dość powiedzieć, że tu, gdzie mieszkamy, czyli w powiecie tureckim, są tylko dwa kościoły drewniane.
Kaliskie kościoły były budowane w wiekach od XVI do XVIII z drzewa modrzewiowego, w konstrukcji zrębowej, w większości oszalowane deskami, orientowane i dotrzymały do naszych czasów w doskonałej kondycji.
Od kilku już lat planowaliśmy przejechanie rowerami tego szlaku i udało się to zrealizować na koniec tego lata. Wyjechaliśmy z Turku i przez trzy dni przejechaliśmy ponad 270 km zgodnie z marszrutą ustawioną z pomocą nawigacji Komoot, docierając do kolejnych kościołów. Niestety wszystkie okazały się zamknięte, możliwe było podziwianie ich tylko z zewnątrz. Obiekty budowane z takiego samego drewna i o podobnej konstrukcji potrafią się od siebie bardzo różnić. Kościoły prezentujemy zgodnie z naszą rowerową marszrutą.
Dzień 1 – 94 km – mapa trasy
1. Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Strzałkowie
Po wyjeździe z domu i przejechaniu niespełna 30 km dotarliśmy do pierwszego kaliskiego kościoła. Został wzniesiony w 1754 r. z późnobarokowym wyposażeniem wnętrza z 2 poł. XVIII w. Możemy uzupełnić jego dokumentację o zdjęcia wnętrza wykonane przy innej okazji, gdyż jest usytuowany najbliżej Turku. [link]
2.Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Krzyżówkach
Z jakiś powodów jest na liście, mimo że jest to raczej kaplica i ma historię sięgającą jedynie międzywojnia. [link]
Na trasie do kolejnego kościoła, wiało i niestety też padało
3. Kościół filialny pw. Świętej Trójcy w Kamiennej
Kościół najbardziej oddalony od pozostałych obiektów na szlaku. Parafia w kaliskich Iwanowicach, zaś kościół filialny w Kamiennej, już w powiecie sieradzkim. Zbudowany w 1595 r. z ołtarzem późnorenesansowym z 1613 r. jest jednym ze starszych na szlaku. [link]
4. Kościół pw. Św. Bartłomieja Apostoła w Godzieszach Wielkich
Świątynia wzniesiona w latach 1781–82, ołtarz główny w stylu rokokowym powstał w 1783 roku. [link]
Stąd już niedaleko do „Agroturystyki Pod Bocianem” w Sławinie nad Prosną, gdzie spędziliśmy dwie kolejne noce. Następnego dnia kierując się wzdłuż Prosny, ruszyliśmy dalej na północ do kolejnych kościołów na szlaku.
Dzień 2 – 99 km – mapa trasy
5. Kościół pw. Św. Wojciecha na Zawodziu
Kościół św. Wojciecha w Kaliszu na Zawodziu, tuż obok rezerwatu archeologicznego; oszalowany osmolonymi tarcicami sosnowymi; wybudowany w 1798. Leży prawie przy ścieżce rowerowej biegnącej wałami nad Prosną aż do centrum miasta. Jest to jeden z najładniejszych odcinków szlaku. [link]
6. Kościół pw. Św. Jana Chrzciciela w Pamięcinie
Obecny kościół z 1727 roku zbudowany został na miejscu starego. W części środkowej jest umieszczona ośmiokątna wieżyczka na sygnaturkę. [link]
7. Kościół pw. Wszystkich Świętych w Rychnowie
Po zniszczeniu kościoła w Rychnowie przez burzę w 1755 r., właściciele wsi w 1782 roku wybudowali modrzewiowy kościół, który przetrwał do obecnych czasów. Świątynia posiada wieżę i wieżyczkę-sygnaturkę. [link]
8. Kościół pw. Narodzenia NMP w Blizanowie
Jest to świątynia wzniesiona w 1532 roku. W 2 połowie XVI wieku należała do innowierców. Rozbudowana została o kaplicę ok. 1610 roku. W 1 połowie XVIII wieku została dobudowana wieża. To najstarszy kościół na szlaku bardzo ładnie położony na wzgórzu nad wioską. [link]
Drogi w tym bogatym regionie były w większości asfaltowe, ale zdarzały się też takie niespodzianki jak odcinek pomiędzy Blizanowem a Lipem. Na szczęście nie był zbyt długi.
9.Kościół pw. Św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Lipem
Zbudowany w 1753, w 1897 do świątyni dobudowano od północy ceglaną neogotycką kaplicą grobową. [link]
10. Kościół pw. Św. Marcina w Piątku Wielkim
Jest to świątynia wzniesiona w 1740 roku. Swego czasu przejeżdżając w pobliżu, udało nam się dostać do wewnątrz i zrobić kilka fotografii, które poniżej zostały zaprezentowane, ukazując niewątpliwą urodę tego małego, wiejskiego kościółka. Tym razem kościół był zamknięty, tak jak wszystkie inne. [link]
11. Kościół pw. Św. Andrzeja Apostoła w Borkowie Starym
Kościół wzniesiony w 1710 r. W latach 1964–66 odkryto starą polichromię i poddano ją konserwacji. [link]
12. Kościół pw. Św. Jakuba w Tłokini Kościelnej.
Jest to świątynia wzniesiona na początku XVIII wieku (inne źródła podają rok 1773). Kościół na stromej górce, więc mieliśmy rowerowy podjazd. Jako, że jest to kościół Jakubowy nie zaskoczyły nas znaki świadczące, że jesteśmy na Szlaku Św. Jakuba. [link]
Dzień 3 – 82 km – mapa trasy
Trasą wyznaczoną przez nawigację Komoot – przez podkaliskie wioski i ścieżką rowerową przy Prośnie docieramy na piękny rynek w Kaliszu. Po przerwie na lody ruszamy w stronę kolejnych kościołów.
13. Kościół filialny pw. Św. Michała Archanioła w Zborowie
Kościół zbudowany w 1726 roku. W 1840 roku została dobudowana murowana fasada frontowa. W Zborowie nie mogliśmy wejść nawet na teren przykościelny, furtka zamknięta na klucz. Próba zrobienia zdjęcia przez płot skończyła się rozdarciem koszulki. Pocieszeniem okazały się krzaki pełne malin. [link]
14. Kościół pw. Św. Wawrzyńca w Kosmowie
Świątynia została wzniesiona w 1691 roku, aktualnie trafiliśmy na poważny remont kościoła. [link]
15. Kościół pw. Św. Wojciecha w Kościelcu Kaliskim
Historia kościoła sięga najprawdopodobniej I połowy XII wieku. Jego najstarsza zachowana część to romańskie, granitowe prezbiterium. Drewniana nawa świątyni zbudowana jest w stylu góralskim i pochodzi z XVIII wieku. Jest to dość niespotykane połączenie kamienia i drewna, stylu romańskiego z czasami baroku. [link]
Po skompletowaniu wszystkich obiektów należących do „Szlaku Kościołów Drewnianych Ziemi Kaliskiej” pozostało nam jedynie pokonać ostatnie 40 km dzielące Kościelec od naszego domu. Spędziliśmy trzy dni, pedałując po wiejskich, w większości asfaltowych drogach, przy znikomym ruchu samochodowym. Satysfakcja z wyprawy byłaby pełna, gdybyśmy mogli obejrzeć te kościoły od środka. Z opisów wynika, że można by tam napotkać różne cenne religijne artefakty, obrazy, tablice, polichromie… Może w przyszłości uda się dopełnić dotychczasowe doświadczenia.